We worden van jongs af aan overtuigd dat als je hard werkt, je veel geld zal verdienen. Heb je veel geld, kan je jezelf rijk en succesvol noemen, kan je kopen wat je wil en dán zal je gelukkig zijn. Een mooi verhaal, maar het is helaas niet waar. Ik wil je graag vertellen over een stroming genaamd minimalisme. Een stroming die haar focus legt op het bereiken van een rijk en waardevol leven met minder.
Consumentencultuur
Meer is goed, meer is beter. We willen steeds meer en dat kan niet verbazen. Ons huidig kapitalistisch systeem creëert enorm veel waarde, welvaart en welzijn, maar dat komt met een keerzijde. Er wordt voortdurend een beeld in stand gehouden dat als we rijk en succesvol zijn, en meer bezittingen hebben, we vervolgens ook echt gelukkiger zullen zijn. Dit beeld vertaalt zich in een consumentencultuur dat ons er constant van wilt overtuigen dat wat we nu hebben simpelweg niet genoeg is. Volgens Ryan Holiday (Ego is the Enemy) zit ons ego er voor iets tussen met haar achterliggende onzekerheid en angst. We geven te veel om wat anderen over ons denken en dat beïnvloedt ons gedrag. We willen steeds meer, we willen wat de andere heeft en wel nu meteen. We hechten zo veel belang aan die ‘instant gratification’, want als ik iets wil, dan moet ik dat onmiddellijk kunnen krijgen. Alles staat in teken van de consument die op haar wenken bediend wordt: vandaag besteld, morgen in huis. I want it all, and I want it now. We zijn zo geobsedeerd door het willen en hebben van ‘dingen’, alsof die ons definiëren. Oscar Wilde zei ooit: “In this world there are only two tragedies. One is getting what one wants, and the other is not getting it.” Als we niet krijgen wat we willen, dan zijn we teleurgesteld, maar als je het wél krijgt, dan heb je die sensatie van het willen niet meer… Tragisch.
Om voorbeelden te vinden van deze obsessie voor het ‘willen van dingen’ moest ik niet lang zoeken. Afgelopen vrijdag was het namelijk Black Friday. De dag na Thanksgiving, een dag waarop de mensen dankbaar zijn voor wat ze hebben, worden ze gebombardeerd met kortingen en acties en krijgen ze zaken aangesmeerd die ze niet nodig hebben. Een holiday season wordt zo een holiday shopping season waar bedrijven zich maanden op voorhand op voorbereiden en voor enorme pieken in transport en uitstoot zorgen. Een tweede voorbeeld, dat helaas vooral jongeren bereikt, kan je vinden op Youtube. “$1 vs $1,000,000 Hotel Room!” of “$100,000 A-Z BUYING CHALLENGE” zijn videotitels, en dit is nog maar een peulschil van de exuberante spending culture waar je mee geconfronteerd wordt, allemaal op tientallen miljoenen views. Nassim Taleb (Antifragile) vertelt hoe we lijden aan een neomania, een obsessie met het nieuwe. We willen niet wat we nu hebben, maar wel die hypermoderne, gloednieuwe laatste editie. We lijken tevreden met wat we hebben, tot we plots onze buurman zien pronken met een nieuwere versie. Als we iets nieuws bemachtigen gaat er een rush van geluk en trots door ons heen, want hier werkten we tenslotte hard voor en hard work pays off. Door het treadmill effect vervaagt die rush echter razendsnel en vlakt dat geluk snel terug af. Bovendien is er niemand zo onder de indruk van jouw bezittingen als jij zelf, zo zegt ook Morgan Housel (Psychology of Money). Dure spullen leveren zelden de bewondering of het respect op van andere mensen dat we verwachten. We lopen bovendien het risico onszelf te veel te (over)identificeren met onze bezittingen. Bepaalt je auto echt wie jij bent als persoon? We kopen een groot huis met de hoop dat deze aankoop de leegte in ons leven kan vullen, maar in de realiteit maakt dit het gat vaak enkel groter.
Dingen willen of nodig hebben?
We hebben de neiging twee zaken nogal gemakkelijk te verwarren: dingen willen en dingen nodig hebben. Als je eerlijk bent, liggen deze vaak mijlenver uit elkaar, maar houden we hier toch niet altijd rekening mee. Aangezien ‘dingen willen’ best vaak impulsief opkomt, is een handige tip om enkele weken na de initiële impuls opnieuw te evalueren of je de aankoop nog altijd zo’n goed idee vindt. Dit kan vooral een probleem vormen als je niet op een euro meer of minder moet kijken, want dan vormt geld geen barrière bij je aankoop. Veel geld uitgeven als je veel geld hebt is niet moeilijk, maar je kan je afvragen waarom je dit echt doet. Is het voor een bepaalde reputatie? Maar wil je echt bekend staan als de persoon die gewoon veel geld uitgaf aan dingen, of eerder iemand die zijn geld en tijd bewust in de juiste dingen stak? Ook mensen die het minder breed hebben laten zich soms vangen en kopen de laatste versie iPhone om er zeker bij te kunnen horen. Er bestaat een dusdanige angst om arm te lijken, dat hun koopgedrag er vaak voor zorgt dat ze het helaas ook nooit breed zullen hebben.
Een manier om die koopimpulsen en neomania tegen te gaan is opnieuw een bepaald zelfbewustzijn te kweken. Die mindfulness kan je helpen opkomende gedachten, gevoelens en zogezegde ‘noden’ op te merken, ze tijdig in de kiem te smoren en geld te spenderen aan de juiste dingen. Zo zijn bijvoorbeeld de €5-10 cadeautjes bij een Secret Santa of cadeautjesspel misschien wel grappig, maar hadden we dat echt nódig? Is een goed cadeau niet gewoon echt nuttig of misschien helpt het je een bepaald doel te bereiken? Eventueel een ervaring cadeau doen, want ligt er niet meer waarde in wat we doen, en met wie, in tegenstelling tot wat we hebben? Het loont om bij die dingen even stil te staan.
Wat is waardevol?
Vaak komen we aan grote hoeveelheden ‘dingen’ door enerzijds veel te kopen of krijgen, maar ook door veel bij te houden. We houden dingen bij voor wanneer we het toch eens nodig zouden kunnen hebben. Je kan jezelf heel eerlijk de vraag stellen: “Geeft dit object een meerwaarde aan mijn leven?” Er bestaat een concept genaamd ‘packing party’ waarbij je al je bezittingen in dozen steekt (bij een verhuis de ideale gelegenheid bijvoorbeeld) en er gedurende drie weken enkel de dingen uithaalt die je gebruikt en je nadien de rest verkoopt of wegschenkt. Misschien een extreme oefening, maar het kan je wel doen stilstaan bij hoeveel zinloze spullen je eigenlijk wel niet bezit. Nu kan je argumenteren dat er voor jou herinneringen zitten in bepaalde bezittingen, maar zitten de herinneringen in de realiteit niet gewoon in je hoofd en zijn het vervolgens de bezittingen die de herinnering triggeren? En kunnen foto’s dan niet diezelfde trigger zijn, zonder zoveel plaats in beslag te nemen?
Ik wil ultiem het hebben van materiële zaken niet in z’n geheel veroordelen. Minimalisme is niet al je bezittingen van de hand doen en leven op een matras in een tiny house, maar wel een bewustzijn hebben over welke materiële- en niet-materiële zaken voor jou belangrijk zijn. We hebben bepaalde dingen wel echt nodig, er zijn veel nuttige zaken die ons een hoop tijd en moeite besparen, en sommige dingen zijn het wel gewoon waard om te hebben. Maar zoals vaak is enige redelijkheid en soberheid op z’n plaats en houden we best wat rekening met de gevolgen van onze acties. Uiteindelijk is het belangrijk om jezelf af te vragen: Wat is voor mij echt waardevol en waar wil ik dat mijn leven om draait? Hoe meer spullen je hebt, hoe meer zorgen. Hoe meer er kapot kan gaan en hoe meer afleidingen je hebt. Afleidingen van wat er echt toe doet… How might your life be better with less? Minder spullen zorgt voor simpliciteit. Het zorgt voor meer focus op jou, op wat jou energie geeft. Meer tijd en energie om te investeren in de mensen die je graag hebt, om aan je doelen te werken en een betere versie van jezelf te worden. En ook onze aardbol zal je dankbaar zijn. Minder leidt tot meer en dát is pas een rijk leven.
Wie wil je zijn?
We kopen en kopen, want meer is goed en nieuwer is beter. Vele van onze bezittingen dragen niets bij in ons leven, maar toch houden we er aan vast. Als we eerlijk zijn hebben we vele van die dingen niet nodig, ze geven geen voldoening. Minimalisme daarentegen maakt ruimte voor meer: meer simpliciteit, meer rust en meer focus op de essentie. Als je mij vraagt waar ik mijn tijd, geld en energie in wil steken en wie ik wil zijn, dan weet ik het wel. Less is more. Go read something, ciao!
Maxim
NIET-BOEKENTIPS
• Blog theminimalists.com: Joshua Fields Millburn en Ryan Nicodemus met een blog, boeken, podcast, documentaires en evenementen over minimalisme.
• Video Pewdiepie: Youtube-video van Pewdiepie over Diogenes en het belang van bezittingen na een inbraak in zijn huis.
• Video Minimalisme: Youtube-video van Matt D’Avella over hoe minimalisme in een normaal leven eruit ziet, vanuit een pragmatisch oogpunt.
• I Want It All – Queen: Omdat ik hier tijdens het schrijven even mee in mijn hoofd zat, enjoy!
Go Read Something 