Van alle personen op de hele wereld zijn velen het meest kritisch voor zichzelf, en dat is nergens voor nodig. Mildheid, zelfliefde en zelfcompassie mag voor sommigen dan wel wollig, ‘soppy’ of ‘lame’ klinken, het is een van de meest belangrijke pilaren van mentale gezondheid en veerkrachtigheid. En soms is de balans moeilijk te vinden…
Zelfkritiek
Het gebeurde me enkele weken geleden nog. Ik had een uitgebreide to-do-lijst die ik op een vrije zondagnamiddag wat wilde inkorten om het werk niet te laten opstapelen over de komende weken. In plaats van deze op een productieve manier te tackelen spendeerde ik die zondagnamiddag in de zetel en keek ik naar de koers, dommelde ik in, keek ik een paar Youtube-video’s en eindigde ik de dag met een to-do-lijst die er niet kleiner op was geworden. Kort nadien voelde ik me slecht. Ik had net een hele namiddag verspild. Het is gemakkelijk om kritisch te zijn, want we zijn nu eenmaal imperfecte wezens. We zijn fragiel, we doen de dingen niet altijd zoals we ze horen te doen, of hoe anderen zeggen dat we ze moeten doen… en dat geeft ons een slecht gevoel. We kennen onze eigen zwaktes en slepen onze fouten heel ons leven met ons mee. We zijn vaak onnoemelijk streng voor onszelf, want ik kan toch beter?! Zeer vaak heeft deze zelfdestructieve mentaliteit een oorsprong in onze jeugd. Als jij van jongs af aan nooit aan de onmogelijke eisen en verwachtingen van je ouders kon voldoen, als jij het gevoel had dat jij nooit genoeg was, als anderen jou herleidden tot ‘nietsnut’… dan zet zich dit onvermijdelijk door in je verdere leven. Alles wat verkeerd loopt is jouw schuld en de goede dingen die gebeuren zijn toevallig, en uiteindelijk laat je jezelf niet toe gelukkig te zijn…
Het gaat vaak zover dat we onszelf diep vanbinnen niet graag gaan zien, dat we onszelf onvoldoende vinden… Zeker als je steeds omringd en geconfronteerd wordt met ogenschijnlijke perfectie. De perfecte ochtendroutine, de meest productieve werkmethode, het ideale gezin, dat afgetrainde lichaam en die rijke buurman met zijn fancy jacuzzi en gehoorzame poedel. Onderzoek geeft aan dat ons geluksgevoel voor een groot stuk afhangt van hoe onze omgeving het stelt, omdat we onszelf constant vergelijken. Sociale media vertelt ons dat iedereen gelukkig is en niemand met problemen sukkelt. Het lijkt alsof jij de enige bent die onzeker is en niet weet wat te doen, maar dit is natuurlijk onzin. De maatschappij zal ons steeds een ideaalbeeld voorschotelen dat per definitie onbereikbaar is. Bedrijven proberen ons steeds met onze tekorten te confronteren om een nood te creëren voor hun volgende beautyproduct of smartphone. We zullen nooit voldoen, en dat is een gevaarlijke cyclus en mentaliteit om in te belanden. Je bent streng voor jezelf, straft jezelf af en door deze reflex winnen onze onzekerheden aan kracht en ontwikkelen er zich mentale problemen. Daarom is het belangrijk tijdig in te grijpen.
Zelfcompassie
Nadat ik mijn zondagnamiddag ‘verspilde’ duurde het gelukkig niet lang tot ik de knop omdraaide: ik had een drukke week gehad waarin ik ook afzag van de jetlag. Ik neem vaak veel hooi op m’n vork en dus was deze rustige namiddag misschien wel wat ik nodig had. Geregeld aan zelfzorg en zelfcompassie doen kan een groot verschil maken. Als men mij vertelde over een persoon die in een vergelijkbare situatie zou zitten en beslist de zondagnamiddag in de zetel door te brengen, zou ik hem volledig begrijpen, maar omdat het over mezelf gaat zou deze vergeving niet lukken? Nonsens natuurlijk. Jordan Peterson’s tweede regel (12 Rules for Life) is “Treat Yourself Like Someone You Are Responsible for Helping”. Soms is het belangrijk voor jezelf te kiezen, en dat is niet egoïstisch! Want hoe kan je voor anderen zorgen als je zelf niet oké bent? Maar het is niet eenvoudig, want soms hebben we simpelweg geen idee hoe we voor onszelf moeten kiezen, of weten we gewoon niet wat het beste is voor onszelf of anderen, maar ook dat is oké.
Mildheid is ook een belangrijk onderdeel van mindfulness. Alle opkomende emoties en gedachten zijn normale menselijke reacties die je iets vertellen over de situatie en over jezelf. Zo ook hebben negatieve emoties hun functie, zegt Susan David (Emotional Agility), en mogen we deze niet zomaar onderdrukken maar eerder erkennen en omarmen. Heb je bepaalde angsten, dan heeft het zin om te begrijpen waar deze angsten vandaan komen. Filip Raes (Weg van het Piekeren) vertelt hoe een open en kinderlijk nieuwsgierige houding naar deze opkomende emoties en gedachten de beste manier is om te leren overgaan tot acceptatie. Het heeft geen zin om te vechten tegen deze ‘negatieve’ emoties, maar je mag er ook niet in blijven dobberen zoals bij piekeren wel eens kan gebeuren. Neem actie waar je kan, maar durf loslaten waar je geen controle over hebt, zoals men ook in het stoïcisme zegt. In mijn ervaring brengt dit een enorme rust en geeft het een gevoel van controle die jou in je kracht kan zetten.
Het is soms niet evident om jezelf ervan te overtuigen, maar het is belangrijk voor jezelf te zorgen, want je bent dat waard. Iedereen heeft iets waardevols aan de wereld te bieden en ergens geloof ik dat iedereen het zelfvertrouwen moet kunnen hebben om die verantwoordelijkheid op te nemen en jezelf ten volle te durven zijn, op jouw unieke manier. De wereld zal een minder mooie plaats zijn als je dit niet doet. Je mag er nooit aan twijfelen dat je goed genoeg bent en er toe doet, hoe moeilijk dit soms ook kan zijn.
Zelfkennis
De balans is niet altijd evident om te vinden. Ikzelf ben ook iemand die graag mijn limieten pusht en mezelf tot het uiterste drijft. In bepaalde omstandigheden geniet ik van mijn lichaam uit te putten en waarde te zoeken in afzien, wat je niet meteen onder zelfzorg kan plaatsen. Op die manier loop je natuurlijk het risico het gevoel te hebben dat het nooit genoeg is. Strevend naar steeds meer, steeds beter, harder, verder, avontuurlijker, gevaarlijker,… En hoewel deze perspectieven haaks op elkaar lijken te staan, geloof ik dat een balans mogelijk is, maar hiervoor zelfkennis van fundamenteel belang is. Bewust zijn van waar je limieten liggen en hoe jij reageert op bepaalde omstandigheden is belangrijk om te weten wat er voor jou wel of niet mogelijk is. Als je weet waar jouw angsten vandaan komen, kan je hier rekening mee houden. Als je weet hoeveel slaap je nodig hebt om goed te kunnen functioneren, kan je de volgende keer misschien gemakkelijker “neen” zeggen op de vraag om mee uit te gaan. Deze zelfkennis vertelt je waar je milder voor jezelf mag zijn, maar helpt bovendien om je in te leven bij anderen en zo ook milder te kunnen zijn naar hen toe. Make sure to spread the kindness.
You’re worth it
Door mildheid en zelfcompassie uit te oefenen maken kritiek en een gebrek aan vertrouwen plaats voor verdraagzaamheid en empowerment. Zowel voor jezelf als voor anderen. Jouw impact op de wereld start met een gezonde portie zelfliefde en zelfvertrouwen. You’re worth it. Go read something… Ciao!
Maxim
NIET-BOEKENTIPS
• lust.celinevereeck: Celine is een vriendin en intuïtief diëtiste. Ze creëert knappe en waardevolle content rond mildheid in eten, dieetcultuur, etc. Aanrader om te volgen op IG!
• Podcast Onbespreekbaar: Aflevering van Onbespreek waarin ze in gesprek gaan met psychologe en auteur Eva Mouton over mildheid.
• If You Don’t Love Yourself – The Script: Lied over zelfliefde. The Script vraagt zich af of je wel van anderen kan houden als je niet van jezelf houdt…
Go Read Something 