We komen in ons leven allemaal in aanraking met gemeenschappen zoals de scouts, atletiekclub, studentenvereniging of het zangkoor. Deel uitmaken van die gemeenschappen en er daarnaast een actieve rol en verantwoordelijkheid in opnemen is volgens mij één van de meest onderschatte energiegevers die er bestaat. Ik neem je, naast de inzichten van auteurs, ook graag mee naar mijn persoonlijke ervaringen.
Jij en de gemeenschap
Gemeenschappen zijn iets van alle tijden – denk maar aan stammen, dorpsgemeenschappen, beroepsunies of kerkgemeenschappen. Een gemeenschap brengt mensen samen en geeft hen een gemeenschappelijke identiteit. Ben je lid van zo’n gemeenschap, dan voel je je verbonden met de mensen rondom jou en vormt dit de basis van sterke relaties. Volgens psychiater Dirk De Wachter (Borderline Times) schuilt er veel zingeving in deze verbondenheid, en daar staan we met ons toenemend individualisme steeds minder bij stil. Dit is wat religies voor mij zo fascinerend maakt en vandaag nog steeds enorm relevant houdt: een kader met waarden en normen om naar te leven en een gedeelde identiteit. Deel uitmaken van dit groter geheel en de nauwe band met mensen die ‘op jou lijken’ geeft ons voldoening. We vieren samen de meest zoete overwinningen, en balen en groeien gezamenlijk na die onfortuinlijke tegenslag. Als we dan ook nog eens met z’n allen kunnen neerkijken en vuur spuwen op een gemeenschappelijke vijand, vaak een ‘rivaliserende’ gemeenschap of groep, dan maakt dat de verbinding compleet. De gemeenschap ga je zien als familie en wordt een deel van wie jij bent.
Het is ook vaak door die liefde voor de gemeenschap dat we beslissen om zelf een verantwoordelijkheid op te nemen. Jij gaat nu bijdragen tot de gemeenschap die de kracht heeft om mensen te verbinden en helpen, hun hobby’s te laten uitoefenen en gelukkig te zijn. Vele verenigingen of gemeenschappen zijn vzw’s en geven inherent voldoening omdat ze een groter doel najagen, zoals ontwikkeling van jeugd of geld inzamelen voor goede doelen. Dit is ook nog altijd een van de redenen waarom ik bijvoorbeeld deel uitmaak van het bestuur van een voetbalclub – ik draag graag mijn steentje bij om kinderen en volwassenen hetzelfde plezier te laten beleven dat ik had in de 18 jaar waar ik zelf speler was. Je speelt een fundamentele rol en in de meeste gemeenschappen zie je onmiddellijk effect van je acties, en word je ook gewaardeerd voor je hulp. Belangrijk zijn voor anderen, zowel direct als indirect, geeft ons voldoening. Zoals Jonathan Haidt (The Happiness Hypothesis) zegt: “Happiness comes from between” – wij met anderen, wij met ons werk, wij met een hoger doel.
Er is meer
Een gemeenschap is daarnaast ook een ideale omgeving om je skills aan te scherpen. Skills die je niet altijd aanleert of verbetert tijdens je studies of in je job, maar er wel goed van pas kunnen komen. Ik won enorm aan vertrouwen om voor groepen te spreken door voetbaltrainer te zijn en geregeld alle spelers en ouders toe te spreken. Als jeugdcoördinator werd ik opvallend beter in communicatie en leerde ik mezelf administratief organiseren. Dergelijke verantwoordelijkheden helpen je groeien en er zit veel waarde in bekwaamheid en meesterschap – goed zijn in iets is leuk en je functie met glans vervullen kan een groot verschil maken voor een gemeenschap. Robert Greene vertelt ook in Laws of Human Nature hoe beter worden in dingen, en vervolgens uniek zijn in jouw capaciteiten en ervaringen, ons geluksniveau kan opkrikken. In Ikigai wordt geschreven hoe belangrijk het is om heel je leven bezig te zijn – bezig met nevenactiviteiten en mentaal actief blijven. Er mag een lichte vorm van stress en druk bij komen kijken, want anders is er onvoldoende uitdaging en zal je minder groeien als persoon. En combineer je werk, hobby’s, relaties en verantwoordelijkheden, dan word je onvermijdelijk ook beter in time management, waarschijnlijk de vaardigheid waar ik nog dagelijks de meeste vruchten van pluk.
Wat gemeenschappen één van de meest vruchtbare leeromgevingen maakt, is de autonomie en vrijheid om ideeën uit te proberen. Dit is doorgaans moeilijker in een werkcontext waar de gevolgen van mislukking groter zijn en er meer geld mee gemoeid gaat. In gemeenschappen wordt initiatief vaak met open armen aanvaard, wat jou een bepaalde vrijheid geeft om te experimenteren met wat je wilt doen, op welke manier, met wie en wanneer. Deze zelfstandigheid en zelfsturing is een vorm van mini-ondernemerschap die enorm leerrijk kan zijn en je veel kan leren over jezelf. Ik ontdekte doorheen de vele jaren als vrijwilliger zeer veel over mezelf, wat ik wel of niet leuk vind, en waar ik wel of niet goed in ben. Zo’n kansen om ons zelfbewustzijn aan te scherpen zijn goud waard en moeten we grijpen.
De rollen in gemeenschappen of verenigingen zijn vaak niet de rollen waar je moet verwachten veel geld mee te verdienen – je neemt die verantwoordelijkheid op om andere redenen. Daniel Pink (Drive) noemt drie pijlers die bijdragen tot pure intrinsieke motivatie: zingeving, meesterschap en autonomie – en laten dit nu net de drie pijlers zijn die ik hierboven beschreef. Jobs of rollen waarin de intrinsieke motivatie hoog is, geven voldoening en vragen geen grote vergoeding. Soms vragen deze verantwoordelijkheden behoorlijk wat engagement en zullen velen beweren hier geen tijd voor te hebben. Van zodra je echter beseft wat jij voor een gemeenschap kan betekenen en een gemeenschap voor jou, dan verandert dit de zaken. Ik zie nu al vele jaren de positieve effecten op mij als persoon en ik kan het oprecht enkel aanbevelen.
Neem (een) verantwoordelijkheid op
Gemeenschappen dragen bij tot onze identiteit en vormen een centraal onderdeel in ons leven. Nemen we vervolgens een actieve rol op, dan vinden we daarin zingeving, meesterschap en autonomie. Soms vereist het veel tijd en moeite, maar dat is het waard. Neem een verantwoordelijkheid op in je leven en je neemt verantwoordelijkheid over je leven. Blijf jezelf uitdagen en blijf bezig. Go read something!
Maxim

NIET-BOEKENTIPS
Wegens gebrek aan goede relevante niet-boekentips, verwijs ik graag naar de gemeenschappen of verenigingen waar ik momenteel trots een rol bekleed.
• Excelsior Mariaburg: Voetbalclub in Brasschaat waar ik verantwoordelijk ben voor sponsoring en communicatie
• EBBC: Boekenclub in Antwerpen rond boeken in de trend van zelfontwikkeling en ondernemerschap, met maandelijkse sessies.
• Studant peloton: Groep vrienden die evenementen organiseert om geld in te zamelen voor de 1000km Kom Op Tegen Kanker.
